Adaptacja terenu na Ogród Botaniczny w Brwinowie

Głównym celem zrealizowanej inwestycji była poprawa jakości środowiska naturalnego i życia mieszkańców Brwinowa poprzez stworzenie nowego terenu zieleni miejskiej pełniącego funkcje rekreacyjne, edukacyjne, zdrowotne, ochronne i biologiczne.
Inwestycja wpisuje się w zdiagnozowane potrzeby mieszkańców miasta i ma wpływ na jakość ich życia oraz na stan powietrza i lokalne środowisko przyrodnicze. Brwinów jako miejscowość położona w pobliżu dużej aglomeracji miejskiej – Warszawy – zmaga się z wieloma problemami, w tym wynikającymi z rozwoju budownictwa mieszkalnego, wzrostu liczby mieszkańców i liczby samochodów. Wychodząc im naprzeciw gmina inwestuje w rewitalizację i budowę przestrzeni parkowych, gdyż zrównoważony rozwój miasta to także rozwój terenów zielonych. Zagospodarowanie terenu, na którym finalnie powstał ogród botaniczny, było potrzebne. Zanim gmina Brwinów zakupiła ten obszar, był on postrzegany przez mieszkańców jako zaniedbany i zaśmiecony. Mieszkańcy zgłaszali potrzebę urządzenia go w sposób estetyczny, funkcjonalny i bezpieczny. W odpowiedzi na także i te potrzeby wybudowano ogród botaniczny, swoistą enklawę idealną do odpoczynku i rekreacji wśród zieleni, będącą również inspiracją do tworzenia własnych przydomowych ogrodów. Ogród powstał na części terenu rewitalizowanego, przylegającego bezpośrednio do parku miejskiego w Brwinowie. Inwestycja zwiększa ilość obszarów zielonych w mieście i ubogaca centralny obszar miasta, zachęcając do przebywania na łonie natury.
Nietuzinkowy, atrakcyjnie urządzony ogród botaniczny z edukacyjno-zabawowym placem zabaw, swoją lokalizacją oraz aranżacją terenu zachęca do spędzania czasu w otoczeniu przyrody. Miejsce sprzyja efektywnemu odpoczynkowi, rozwojowi zainteresowań, zdobywaniu wiedzy oraz zdrowiu. Inwestycja na bieżąco zaspokaja zbiorowe potrzeby mieszkańców.
Brwinowski ogród botaniczny to miejsce bezpieczne, ogrodzone, monitorowane, dostępne nieodpłatnie, urządzone pod potrzeby dzieci i dorosłych oraz osób z niepełnosprawnościami (łatwy dostęp dla osób na wózkach, tabliczki z napisami w alfabecie Braille’a). To doskonałe miejsce do spacerów, relaksu, czytania książek, rekreacji i spotkań. Oferuje plac zabaw, zabawki i gry edukacyjne, meble plenerowe do wypoczynku (np. hamaki) i gier w planszówki, szachy oraz miejsce do prowadzenia warsztatów plastycznych, przyrodniczych itp.
Ogród cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców. Jest chętnie odwiedzany przez grupy zorganizowane oraz gości z innych miejscowości. Nieopodal wejścia do ogrodu, znajduje się ścieżka rowerowa, którą można dojechać do obiektu. Rowerzyści pozostawiając rower na parkingu rowerowym zlokalizowanym na terenie ogrodu, mają sposobność spokojnie odpocząć oraz zwiedzić nowocześnie zaprojektowany ogród, a także odwiedzić przylegający do niego brwinowski Park Miejski – który również kusi swoją zrewitalizowaną w ostatnich latach formą.
Mieszkańcy organizują w ogrodzie botanicznym cykliczne spotkania – np. gry w szachy, warsztaty artystyczne. Ogród botaniczny to także inspiracja do tworzenia własnych ogrodów, odkrywania zapachów (tabliczki „Powąchaj mnie!” przy niektórych roślinach) i poznawania nowych metod upraw warzyw w rabatach wyniesionych. Roślinność nasadzona w ogrodzie z roku na rok będzie się rozrastać, a ogród przez to będzie się zmieniał, także z uwagi na zmieniające się pory roku. Ma to zdecydowanie walor estetyczny oraz edukacyjny. Sam ogród w perspektywie lat może stać się miejscem, w którym mogą odbywać się cyklicznie oraz regularnie zajęcia warsztatowe, lekcje edukacyjne czy inne zajęcia kreatywne i twórcze.
Ogród botaniczny sprzyja bioróżnorodności, ze szczególnym uwzględnieniem rodzimych gatunków roślin i zwierząt. Nasadzone rośliny generują wzrost populacji zwierząt (owadów, małych ssaków, ptaków) wpływając także na obniżanie poziomu CO2 w atmosferze i służą zwalczaniu smogu. Wyzwaniem i potrzebą, na którą odpowiada inwestycja jest też promocja rodzimych gatunków roślin. W ogrodzie nasadzono kilkadziesiąt tysięcy roślin i wybrano te naturalnie występujące w naszych warunkach klimatyczno-glebowych. Na powierzchni około 9 tys. km2 wykonano trawniki i zasadzono tysiące roślin: rośliny zielne, byliny, krzewinki – 6317 szt., drzewa i krzewy – 687 szt., drzewa owocowe – 20 szt., warzywa – 41 szt., tulipany – 4 173 szt. Część roślin została umieszczona w podwyższonych rabatach (13 szt. rabat), a dla upiększenia miejsca zainstalowano także wiklinowe oraz drewniane rzeźby przedstawiające zwierzęta i rośliny (łącznie 12 szt. rzeźb). Na drzewach zamontowano budki lęgowe dla ptaków (30 szt.) oraz domki dla owadów (3 szt.), swoje miejsce w ogrodzie znalazły nawet domki dla nietoperzy.
Zagospodarowanie terenu stworzyło możliwie bogate, wielopiętrowe i wielogatunkowe założenie zieleni oparte na gatunkach rodzimych, tworzące dogodne warunki dla rodzimych ptaków, owadów i drobnych ssaków. To unikatowe na skalę regionu miejsce, swoista enklawa, bezpieczna i atrakcyjnie urządzona przestrzeń do rekreacji, edukacji, zabawy i odpoczynku.
Ogród ma zdecydowanie walor edukacyjny. Zainstalowano na jego terenie plansze i zabawki edukacyjne - dostosowane do najmłodszych oraz trochę starszych dzieci, urządzono w wielkich wyniesionych rabatach ogródek ziołowy, miedzy alejkami znajduje się sad z rodzimymi gatunkami jabłonek, a także krzewy owocowe. Zagospodarowanie terenu umożliwia organizowanie warsztatów i lekcji przyrody, w czym pomocna jest za pewne zainstalowana w ogrodzie mała architektura (ławy, stoły, zadaszona altana ze stołami, plansze edukacyjne, tablica do pisania, piaskownica archeologiczna, ścieżka bosych stóp, zielony labirynt, tor przeszkód, tablice i gry plenerowe oraz zabawki edukacyjne). Ogród zachęca do poznawania świata przyrody i obcowania z nią, wspiera i promuje aktywny i zdrowy styl życia. Inwestycja umożliwiła stworzenie przyjaznego, atrakcyjnego i bezpiecznego dla mieszkańców i gości miejsca spotkań, edukacji w terenie, integracji, w tym także tej międzypokoleniowej.
Inwestycja wpisuje się w potrzeby rozwijającej się gminy, oferując młodszym i starszym jej mieszkańcom atrakcję o charakterze edukacyjno-rekreacyjnej. Pozwala na czerpanie wieloletnich korzyści społecznych oraz ekologicznych. Ogród przez lata będzie służył społeczności lokalnej. Obiekt jest chroniony i monitorowany, co ma zapobiegać dewastacji, a roślinność jest na bieżąco pielęgnowana. Nasadzone rośliny z biegiem lat będą się rozrastały tworząc specyficzny lokalny mini ekosystem, będąc jednocześnie niebywałą sposobnością do poznawania świata przyrody i korzystania z jej walorów. Na szczególną uwagę zasługuje również rozwiązanie zastosowane w realizowanej inwestycji – związane z budową ekologicznego systemu nawadniania nasadzonych roślin (nawadnianie kropelkowe), a także z montażem hybrydowej lampy wykorzystującej energię wiatru i słońca. Te zainstalowane ekologiczne rozwiązania promują oraz dają impuls do poznawania tego typu technologii mających wpływ na zmniejszenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery i redukcji smogu.
W trakcie realizacji projektu inwestycji towarzyszyła akcja informacyjna i promocyjna skierowana do mieszkańców Brwinowa i całej gminy. Wydarzeniem podsumowującym zakończenie projektu, jak i etapu rewitalizacji parku, był ekologiczny piknik integracyjny zorganizowany przez Urząd Gminy Brwinów. Impreza miała charakter informacyjny, edukacyjny i promujący inwestycję oraz stwarzała sposobność do pokazania potencjałów i walorów, jakie niesie dla lokalnej społeczności zrealizowana inwestycja.