Rewitalizacja zabytkowego Spichlerza z XVIII wieku na Centrum Edukacyjno - Kulturalne "U Kossaków" w Górkach Wielkich

Przedmiotem inwestycji było odtworzenie i rewitalizacja zabytkowego Spichlerza z XVIII wieku wraz z przebudową i rozbudową na obiekt wielofunkcyjny związany z zachowaniem dziedzictwa kulturowego rodziny Kossaków i działalnością kulturalną.
Jeszcze kilka lat temu obiekt ten był miejscem ciszy i zapomnienia. XVIII-wieczny spichlerz, niegdyś serce folwarcznego życia, stał opuszczony. Ząb czasu podkreślał zapadający się dach, zbutwiałe stropy i puste okna. Drewniane konstrukcje groziły zawaleniem, wilgoć niszczyła mury, a czas zdawał się nieubłaganie zamykać historię tego miejsca.
Dziś ten sam budynek przyciąga ludzi — muzyką, rozmową, spotkaniem.
Kompleksowa rewitalizacja przywróciła ponad 300-letniemu spichlerzowi nie tylko stabilność konstrukcyjną, lecz przede wszystkim sens istnienia. Odtworzony z poszanowaniem historii zabytek został przekształcony w Centrum Edukacyjno-Kulturalne „U Kossaków” — przestrzeń spotkań, edukacji i twórczości, która łączy przeszłość z teraźniejszością.
Spichlerz stanowi część historycznego zespołu pałacowo-folwarcznego o genezie sięgającej XVIII wieku. Obok niego znajdują się dwór wzniesiony przez Hieronima (lub Erdmanna) Marklowskiego, park oraz Domek Ogrodnika — obecna siedziba Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej. W 1922 roku majątek trafił do rodziny Kossaków, a w 2022 roku został przekazany przez rodzinę Powiatowi Cieszyńskiemu. Kompleksowa modernizacja nadała kształt dzisiejszej siedzibie Centrum Edukacyjno-Kulturalnego „U KOSSAKÓW”.
Zakres prac był szeroki i wymagający: od ratowania konstrukcji budynku, przez modernizację instalacji, po przywrócenie historycznego wyglądu elewacji. Wszystkie działania prowadzono pod ścisłym nadzorem konserwatorskim, a na etapie koncepcji w proces zaangażowano także lokalną społeczność oraz środowiska związane z dziedzictwem Zofii Kossak.
Dziś w miejscu, gdzie przechowywano ziarno, rozkwita życie kulturalne. Centrum „U Kossaków” prowadzi działalność edukacyjną, artystyczną i społeczną, organizując koncerty, wystawy, warsztaty, konferencje i spotkania międzypokoleniowe. Wnętrza zachęcają do wzięcia udziału zarówno w dużych wydarzeniach kulturalnych, jak i kameralnych spotkaniach. W jednej z sal wystawienniczych zainstalowano zestaw destylacyjny nawiązujący do dawnej gorzelni, przypominając o gospodarczej historii obiektu. Na najwyższej kondygnacji budynku funkcjonuje profesjonalna sala widowiskowa z zapleczem gastronomicznym. Planowane jest również uruchomienie kawiarni.
Realizacja zakończyła się w lipcu 2025 roku, a oficjalne otwarcie Centrum nastąpiło w październiku tego samego roku. Całkowita wartość zrealizowanej inwestycji to 12.289.829,54 zł, z czego 10.004.195,75 zł. dofinansowane było z Rządowego Funduszu Polski Ład w zakresie Programu Inwestycji Strategicznych.
Już w pierwszych miesiącach działalności obiekt odwiedziło liczne grono gości, a bogaty kalendarz wydarzeń przyciąga kolejne grupy w różnym wieku. Rewitalizacja spichlerza to nie tylko uratowanie zabytku. To przywrócenie ciągłości miejsca, które przez wieki służyło ludziom — i znów służy, choć w zupełnie nowej formie. Tam, gdzie kiedyś przechowywano plony ziemi, dziś dojrzewa wspólnota, kultura i sztuka.